Door Admin op 14 april 2016

Nooit eerder opereerden er zoveel bedrijven in Nederland als nu. Zelfstandig ondernemen wordt steeds populairder in Nederland, maar toch zijn meer dan 50% van de ondernemers na 5 jaar niet meer actief. Terwijl de markt steeds meer aantrekt, lukt het startups vaak niet om door te groeien tot een MKB. Waar gaat het mis? De YAG heeft dagelijks contact met ondernemers en het MKB en zoekt uit waarom ondernemers relatief minder succesvol worden in Nederland, terwijl het ondernemerschap steeds meer centraal staat.

Ondernemerschap in bloei

De toename in het aantal bedrijven wordt met name veroorzaakt door een flinke groei in het aantal zelfstandige ondernemers. Het zelfstandig ondernemerschap is vanaf 2008 in opkomst en wordt grotendeels gevoed door het toenemende verlangen naar flexibiliteit en vrijheid, voornamelijk door generatie Y (geboren tussen 1982 en 1997). Als deze generatie gevraagd wordt of zij (later) ondernemer willen worden, antwoorden ze overwegend met ‘ja’. Dit is vooral uit de overtuiging dat ‘eigen baas zijn’ en de vrijheid om je dag zelf in te delen die hiermee gepaard gaat, passen bij een hippe en moderne levensstijl die veel personen in deze generatie aantrekkelijk vinden. Sommige bedrijven spelen al in op het verlangen naar vrijheid in de werksfeer. Bijvoorbeeld bij het bedrijf Bynder kan het personeel ongelimiteerd vakantiedagen opnemen en werken wanneer en waar het wil. Dit wordt ook wel het ‘nieuwe werken’ genoemd waarin flexibiliteit en hard werken hand in hand gaan. Bedrijven proberen op deze manier de ondernemersgeest van het personeel te stimuleren en de verantwoordelijkheid voor de onderneming bij de werknemer te vergroten. Daarnaast staat het ondernemerschap (in het sollicitatieproces) meer en meer centraal bij een aantal jonge bedrijven, zoals ook bij de YAG. Wie een eigen onderneming op zijn cv heeft staan wordt vaak gezien als een persoon die verantwoordelijkheidsgevoel heeft en zowel initiatiefrijk is als innovatief denkend. Net als sommige bedrijven, besteden universiteiten en hoge scholen ook steeds meer aandacht aan het ondernemerschap. Door middel van opleidingen, (inter)nationale evenementen en ondersteunden faciliteiten voor ondernemers stimuleren zij de ‘entrepreneurial spirit’ van de student.

Valkuilen

Ondanks de groeiende focus op ondernemerschap zijn de ondernemers de laatste jaren relatief minder succesvol geworden. Ondernemerschap wordt door meerdere partijen gestimuleerd maar startups groeien over het algemeen nauwelijks door tot het MKB.

De YAG analyseert de mogelijke valkuilen voor ondernemers vanuit haar eigen perspectief.

  1. De hype van een eigen onderneming; Zonder twijfel kunnen we nu wel zeggen ‘startups worden hip gevonden’. Wie werkt bij een startup of wie een startup is begonnen wordt vaak met bewondering aangekeken. Het aanzien op het hebben van een eigen onderneming verandert en de drijfveren om een eigen onderneming te beginnen veranderen mee. Succesverhalen over ondernemers die in een zolderkamertje zijn begonnen en die nu een succesvol bedrijf leiden, de toenemende media aandacht en de stimulans vanuit de scholen zorgen dat het ondernemerschap steeds populairder wordt. Maar zijn dit wel de beste drijfveren om een onderneming tot een succes te maken? De aandacht vanuit de maatschappij kan ertoe leiden dat meer mensen gaan ondernemen maar dat het percentage ‘ras’ ondernemers minder wordt. In dat geval, zullen ondernemers gemiddeld minder succesvol zijn en minder ambitie hebben om uiteindelijk ook door te willen groeien.
  1. De focus ligt nog te veel bij het starten van de onderneming; In Nederland worden steeds meer (startup) accelerators geboren. Deze platforms creëren een podium voor startups en zijn er voor bedoeld om startende ondernemers een zo voorspoedig mogelijke start te even. De toegang tot het netwerk en de markt, de noodzakelijke financiering en coaching proces tijdens het programma geven handvatten om door te groeien, maar het hoofdprogramma is vaak van korte duur. De meeste platforms steunen de ondernemers tijdens een intensieve periode van ongeveer 3 maanden. Alhoewel sommige accelerators wel lange tijd betrokken blijven bij de ondernemers ligt er nog relatief te veel focus op het startmoment in plaats van de daadwerkelijke lange termijn groei en plan van de onderneming. Ook overheidsregelingen zijn gunstig voor de beginfase van een onderneming of product en resulteren minder in het doorgroeien van de onderneming. In 2013 is bijvoorbeeld de MKB innovatiestimulering Topsectoren (MIT) ingevoerd die is bedoeld om innovatieve MKB bedrijven te laten profiteren van het topsectorenbeleid. Ondernemers hebben de regeling in 2015 geëvalueerd en geconstateerd dat het voornamelijk gunstig was voor projecten die eerst niet konden worden uitgevoerd, maar met een steuntje in de rug wel van de grond kwamen. Een project van de grond krijgen is een mooie eerste stap, maar dit resulteert niet noodzakelijk in een succesvolle doorgroei van de onderneming.
  2. Krachten worden nog te weinig gebundeld om door te groeien; Onderzoek van OECD laat zien dat het percentage éénmansbedrijven in Nederland die niet uitbreiden naar meerdere werknemers, hoog ligt vergeleken met andere Europese landen (het percentage is bijvoorbeeld twee keer zo hoog als in het Verenigd Koninkrijk). Sinds de economische crisis is het moeilijker om een nieuwe baan te vinden en daarvoor kiezen ontslagen werknemers sneller voor het zelfstandig ondernemerschap. Het relatieve hoge percentage dat voor het zelfstandig ondernemerschap gaat, staat haaks op de overtuiging dat wij samen de economische crisis kunnen gaan overwinnen. Met name voor kleine en middelgrote bedrijven kan het bundelen van krachten heel waardevol zijn, omdat het vaker kan ontbreken aan tijd, geld en kennis. Een goed voorbeeld hiervan is The Future Group. The Future Group is een coöperatie van ict-specialisten waarbij 200 zelfstandige ondernemers zich hebben georganiseerd in een collectief, waarbij ze kennis delen en opdrachten aan elkaar doorspelen. Mede door het bundelen van krachten hebben zij hun omzet in een paar jaar tijd zien verdubbelen. Ondanks dat er platforms bestaan waarin ondernemers een mogelijkheid wordt geboden om krachten te bundelen, zullen ondernemers elkaar nog meer gaan moeten gebruiken om zo samen een stap te maken naar daadwerkelijke groei.

De YAG is na 5 jaar nog steeds actief en viert eind april haar eerste lustrum. Het geheim van de YAG is dat de verantwoordelijkheid voor de groei niet alleen heeft gelegen bij een handje vol ‘ras’ ondernemers (de oprichters), maar deze verantwoordelijkheid nog steeds ligt bij tientallen jonge ‘ras’ ondernemers. De YAG heeft haar succes geboekt door individuele krachten te bundelen. Zo zal de YAG door de continue doorstroom van nieuwe krachten succes blijven boeken.